Afazi Nedir? (Bruce Willis’in Hastalığı)

Geçtiğimiz günlerde Bruce Willis'in yakalandığı "Afazi" hastalığını sizler için inceledik.

Kendimi Şanslı Hissediyorum

Afazi, beynin iletişim ve anlandırma mekanizmasını kontrol eden bölgesindeki hasarın neden olduğu bir dil bozukluğudur. Kişinin etkili bir şekilde iletişim kuramamasına neden olur. Erkeklerde ve kadınlarda eşit oranda görülen bu hastalık çoğunlukla orta yaşta ortaya çıkar.

Birçok farklı göstergesi olan hastalık; genellikle beynin dil baskın tarafının hangi alanından etkilendiğine ve hasarın boyutuna göre teşhis edilir ve değerlendirilir.

Broca afazisi olan kişilerde beynin dil baskın tarafının ön kısmı hasar görür. Wernicke afazisi olanlar, beynin dil baskın bölümünün yan kısmında hasara sahiptir. Global afazi, beynin dil baskın tarafının büyük bir bölümündeki hasarın sonucudur.

Afazi neden olur?

afazi-nedir-neden-olur

Afazi, aşağıdaki etkenler sebebi ile ortaya çıkabilmektedir:

  • Felç
  • Kafa yaralanması
  • Beyin tümörü
  • Enfeksiyon
  • Bunama

Afazi belirtileri nelerdir?

afazi-belirtileri

Afazi belirtileri, bir kişinin sahip olduğu afazi türüne bağlıdır. Örneğin;  bazen ifade afazisi olarak adlandırılan Broca afazisi olan kişiler, "ve", "ama", "çünkü" bağlaçlarını çok fazla kullanırlar ve kurdukları cümleler anlamsız olabilir. Genellikle başkalarının konuşmalarını anlayabilirler. Hasar beynin ön kısmında olduğundan, motor hareketler için de önemli olduğundan, Broca afazisi olan kişilerde genellikle kol ve bacakta sağ tarafta güçsüzlük veya felç görülebilmektedir.

Bazen alıcı afazi olarak da adlandırılan Wernicke afazisi olanlarda ise, kafa karıştırıcı uzun cümleler kurabilir, gereksiz kelimeler ekleyebilir veya yeni kelimeler oluşturabilirler. Genellikle başkalarının konuşmalarını anlamakta da güçlük çekerler.

Global afazili insanlar ise genel olarak konuşmayı veya asıl ifade edilen konuyu anlamada zorluk yaşarlar.

Afazi nasıl teşhis edilir?

afazi-teşhisi

Afazinin teşhisi, bozukluğun derecesi ve başarılı tedavi için, bir konuşma-dil patoloğu tarafından yürütülen bir dizi kapsamlı dil testi ile değerlendirilebilir. Bu testler konuşma, adlandırma, tekrarlama, anlama, okuma ve yazmayı içerir. Tanı koymak ve beyni inceleyerek değerlendirmek için aşağıda yer alan uygulamaların yapıldığından emin olmanız gerekmektedir.

  • Bilgisayarlı tomografi (BT).
  • Manyetik rezonans görüntüleme (MRI)
  • Pozitron emisyon tomografisi (PET). 

Afazi nasıl tedavi edilir?

afazi-tedavisi

Afazi'nin tedavi süreci genel olarak aşağıdaki maddelere dayalı olarak oluşturulmaktadır:

  • Yaşınız, genel sağlığınız ve tıbbi geçmişiniz
  • Bozukluğun nedeni ve kapsamı
  • El kullanımınız (sol veya sağlak)
  • Belirli ilaçlara, prosedürlere veya terapilere karşı toleransınız
  • Bozukluğun seyri için beklentiler
  • Fikriniz veya tercihiniz ve motivasyonunuz

Tedavinin amacı, iletişim kurma yeteneğinizi geliştirmektir. Bu kapsamda aşağıdaki başlıklar da değerlendirilerek bir planlama yapılabilir.

  • Konuşma-dil terapisi
  • Bilgisayarlar veya resimler gibi sözsüz iletişim terapileri
  • Hastalar ve aileleri için grup terapisi

Afazi ile yaşamak

afazi-ile-yaşam

Afazili bazı kişiler tedavi olmadan da iyileşebilmektedir. Ancak her hastalıkta olduğu gibi bu konuda endişeleriniz varsa, konuyla ilgili uzman bir doktora danışmak atılacak en doğru ilk adım olmalıdır.

Afaziyi azaltmak ve iletişim becerilerini güçlendirmek için "konuşma terapisi" türevi tedaviler çoğu zaman konuşma ve dil işlevlerinin zamanla iyileşmesine yardımcı olabilirmektedir. Ancak süreç ne olursa olsun aile üyelerinin sevdikleriyle iletişim kurmanın en iyi yollarını öğrenmeleri önemlidir. 

Afazili bir kişi ile iletişim halindeyken nelere dikkat etmek gerekiyor?

afazi-ve-dikkat-edilmesi-gerekenler

  • Konuşmalara afazili kişiyi dahil edin
  • Kısa, basit cümleler kullanarak dili basitleştirin
  • Gerektiğinde anlamı netleştirmek için önemli kelimeleri tekrarlayın veya yazın
  • Yetişkin düzeyinde doğal bir konuşma tarzı kullanın
  • Konuşma, jestler, işaret etme veya çizim dahil her türlü iletişimi teşvik edin
  • Kişinin konuşmasını düzeltmeyin
  • Kişiye kendini ifade etmesi için bolca zaman tanıyın.
  • Kişinin ev dışında, örneğin destek grupları aracılığıyla dahil olmasına yardımcı olun

Afazi hakkında bilinmesi gerekenler

afazi-tavsiyeleri

1. Afazi, beynin konuşmayı ve dilin anlaşılmasını kontrol eden bölümlerinin hasar görmesinden kaynaklanan bir dil bozukluğudur.

2. Beynin hangi bölgelerinde olduğuna bağlı olarak etkilenen bir kişi, başkalarını konuşma ve anlama konusunda farklı düzeylerde yeteneklere sahip olabilir.

3. Afazi zamanla iyileşebilir, ancak birçok insan dil becerilerinde bir miktar kayıpla karşı karşıya kalır.

4. İnsanların iletişim kurmasına yardımcı olabilecek bilgisayarlar gibi diğer araçlar gibi konuşma terapisi de genellikle yardımcı olabilir.

Afazi hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak için; KhanAcademyTürkce'nin yayınladığı "Dil ve Beyin: Afazi ve Ayrık Beyin Hastaları" videosunu izlemenizde fayda olacaktır.

 

Paylaş Abi:

Browski

Browski

Ben Browski. Bitkimi sularım, çayımı koyarım, yazarım, geçerim köşeme açarım bir Rock'n'Roll, okurum kitabımı. Emekli adamım ben, yormayın beni.

Yorumlar

wave

Yorum Yap

wave


Benzer içerikler

wave
Todd (Alice Harikalar Diyarında) Sendromu nedir?

Öncelikle Todd sendromuna neden "Alice Harikalar Diyarında" sendromu deniyor, konuya oradan başlayalım. Todd sendromu veya diğer bir adı ile "Alice …

Sperm Bankası Nedir? Türkiye’de var mı?

Sperm bankacılığı, bir erkekten sperm örneğinin alınması ve daha sonra bu örneğin dondurularak hamileliğin sağlanması amacıyla saklanması işlemler sürecini kapsamaktadır. …

Diş Sıkmaya Karşı: Masseter Botoks

Masseter Botox enjeksiyonları, çeneşekillendirme ve inceltme ayrıca diş sıkma ve gıcırdatma sorunu yaşayan hastalar için ameliyatsız bir çözüm sunar. Tedavi …

Meme kanseri belirtileri nelerdir?

Meme kanserinin erken belirtileri ve bulguları tipik olarak tanınmaz; bu nedenle tarama mamografisi kanserleri çok erken bir aşamada tespit etmek …

Walking-Corpse (Yürüyen Ceset) Sendromu Nedir?

Çoğumuz için yaşam ve ölüm arasındaki çizgi keskindir. Hayattayız o halde ölmedik!  Walking Corpse veya Cotard sendromundan mustarip insanlar, ayrımı …

Ani Bebek Ölümlerinin Sebebi Bulundu!

Ani Bebek Ölümü Sendromunun sebebini araştırmak için uzun yıllardır yapılan çalışmalara göre çok farklı sonuçlar elde edilmişti ancak son olarak …

Aradığın şey nedir abi?